——————————————————————————————– श्री. जॉर्ज मैथ्यू फर्नांडीस  (३जून १९३० – २९ जानेवारी २०१९ ) कोकणकिनारी मंगलोर येथे जन्म झालेले समाजवादी नेते. मंगलोर येथील वाहतूकक्षेत्रात कामगार नेते होते, तेव्हापासून, ‘मुंबईला रेल्वेने कसे जाता येईल?’ हाच विचार त्यांच्या मनात घोळत असे.  रेल्वेमंत्री असताना त्यांची नजर ३० जून १९९० रोजी सरकारी सेवेतून निवृत्त होणाऱ्या ई. श्रीधरन (अभियांत्रिकी सदस्य, रेल्वे बोर्ड )  यांच्याकडे गेली आणि त्यांनी श्रीधरन यांना  कोंकण रेल्वेबद्दल सांगितले.  … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी : लेख क्र.१४        

लेखमाला सुरू  होऊन एक वर्ष झाले. हा लेख आणि पुढील लेख हे कोकण रेल्वे आणि इ . श्रीधरन यांच्याबद्दल आहेत. कोकण रेल्वेमध्ये विशेष नियुक्ती म्हणून मी तीन महिने होतो. माझ्या कामाबरोबर मी उत्सुकतेने इतर खात्यांची कामे पाहत होतो. त्यामध्ये स्थानकाची रचना, वापर केले गेलेले रूळ, त्यांचे वजन, बलास्ट (रुळाच्या खाली घालतात ती खडी आणि तिचा आकार) आमच्या आणि इतर खात्यांशी निगडित उपकरणे, तिकिटाचे दर, प्रवाशांना … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी : लेख क्र.१३  

‘कोकण रेलटेल प्रोजेक्ट’ संपवून मी सोलापुरला परत आलो. इथेसुद्धा  आता  सोलापूर ते वाडी दरम्यान असलेल्या भागात  ६०% केबल टाकून झाली होती. उरलेली केबल  टाकणे आणि केबलची जोडणी इत्यादी  छोटी मोठी कामे बाकी  होती. हैदराबादच्या एका कंपनीला हे कंत्राट  मिळाले होते. केबलची जोडणी करणारा मुलगा पोरसवदा होता पण त्याचे केबल जोडण्याचे कौशल्य खूपच उत्तम होते. OFC चे तंत्रज्ञान त्याला काहीच माहिती नव्हते. पण केबलची जोडणी यांत्रिक … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी :१२

माझा कोकण दौरा छान चालला होता. नवीन रेल्वे मार्ग, नवा निसर्ग. रेल्वेचे तेच  नियम; पण वेगळ्या पद्धतीची ‘अंमलबजावणी’ पाहत होतो. एक-एक स्टेशन कार्यान्वित करत करत मी उडुपीला पोहोचलो. संध्याकाळी काम झाल्यावर तेथील कृष्णमंदिरात जाऊन आलो. खूपच छान आणि प्रसन्न आहे. प्रसाद म्हणून पुजाऱ्याने मला मूर्तीवर लावलेल्या हळद आणि  चंदनाच्या लेपाचा छोटासा गोळा आणि त्याच रंगाचा  पेढा दिला. मी चुकून लेपाचा गोळा प्रसाद समजून तोंडात टाकला. … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी : लेख क्र.११ 

माझ्या कामाची व्याप्ती वाढतच  होती. अधूनमधून मला कोकण रेल्वेलासुद्धा जावे लागायचे. त्या ठिकाणी आधीच OFC Cable घातली होती. नवीन उपकरणे बसवण्यासाठी मला  कोकण रेल्वेला जाण्याचा आदेश  नवी दिल्लीहून  निघाला. आता मी थेट  रेल्वे मंत्रालयाच्या अधीन होतो; कारण सोलापूर परिक्षेत्रात  पुणे ते वाडी   ह्या भागात  फक्त केबल  घालण्याचेच काम होते. बाकीचे सोपस्कार म्हणजे – केबल तपासणे, जोडणे, उपकरणे लावणे आणि ती कार्यान्वित करणे इ. कामे  … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी : लेख क्र.१०

  पंढरपूर  मिरजचे ब्रॉड गेजमध्ये कसे रूपांतर झाले झाले ते गेल्या लेखात आपण पाहिले.  परिणामतः आता थेट मुंबई-पंढरपूर गाडी सुरू  झाली आणि ‘पांडुरंग प्रसन्न झाला’ असे वारकरी म्हणू लागले. मग सोलापूर मंडळ खऱ्या अर्थाने  पूर्णपणे ब्रॉडगेज झाले. काही वारकऱ्यांचा रोष  आम्हांला पत्करावा लागला पण तो भाग वेगळाच; कारण पंढरपूर-मिरजमधील छोटी-छोटी स्टेशने बंद झाली. काही मोजकीच स्टेशने शिल्लक राहिली. चालायचेच! हळूहळू तो  विरोध मावळला. एकंदरीत काय? … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी : लेख क्र.९

पंढरपूर – मिरजचे आता ब्रॉड गेजमध्ये  रूपांतर होणार म्हणून काही दिवसांनी आम्ही सर्व खातेप्रमुख   पंढरपूर-मिरज विभागात  गेलो; कारण आता तो मार्ग मीटर – गेजच्या ऐवजी ब्रॉड गेजमध्ये (सोप्या भाषेत मार्गाचे विस्तारण होणार)  रूपांतरित   होणार होता. आम्ही प्रत्येक जण आपल्या आपल्या विभागाची उपकरणे, यंत्रे काढणार होतो. ती आमची मीटर गेजवरील शेवटची यात्रा होणार होती आणि तो रेल्वे मार्ग बंद होणार होता. या मार्गावरील झालेले वारकर्‍यांचे … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी: ८  

माझा रेल्वेतील दिनक्रम व्यवस्थित चालू होता. हळूहळू, अनेक मुलींचे पालक मला एक योग्य स्थळ म्हणून पाहू लागले. ही कुजबुज माझ्या आईच्या कानावर पडू लागली आणि तिच्यातील वरमाई जागी झाली. अर्थात मुलाचे लग्न व्हावे आणि सुनेचे मुख पाहावे, ही तिची स्वाभाविकच इच्छा होती. माझेही लग्नाचे वय झाल्यामुळे मी फारसे आढेवेढे न घेता लग्नासाठी होकार दिला. मुलाच्या लग्नाची मोहीम फत्ते करण्यासाठी ती जोरात कामाला लागली. २७ स्थळे … Continue reading झुकझुक आगीनगाडी: भाग ७

माझे सोलापूर आणि रेल्वे आता तांत्रिकदृष्ट्या मी बराच सक्षम झालो होतो. एक उत्तम संकेत आणि दूरसंचार रेल्वे अभियंता म्हणून मी सरावलेला म्हणण्यापेक्षा, रेल्वेच्या प्रत्येक कामाला ‘रुळावलेला’ झालो होतो असे म्हणायला हरकत नाही. कोणतेही काम सराव झाल्याखेरीज आणि आपल्याला काय-काय करायचे आहे व कसे करायचे आहे  याचे थोडक्यात पूर्वनियोजन असल्याशिवाय उत्तम पद्धतीने अमलात आणता येत नाही, मग ते क्षेत्र कोणतेही असो. माझ्या वरिष्ठांनी माझ्यावर आणखीन एक … Continue reading  झुकझुक आगीनगाडी :  लेख क्र.६