चला पेंसील वापरू या     आधी पाटी-पेंसील आणि नंतर शिसपेंसील  यांनी  आपल्या बालपणातल्या अनेक आठवणींत रंग भरले.  पेंसील – तिच्या साधेपणात एक विलक्षण शक्तिशाली आणि बहुमुखी सर्जनशील साधन आहे. एका प्रकारे या दोन गोष्टींचे बोट धरून किंवा या दोन गोष्टी   बोटांत धरून आपण मोठे झालो.  आपल्या मनातले कागदावर किंवा पाटीवर  उठवणे,  ते इतरांना दाखवणे आणि त्यातून आपल्या भावभावना आपले मित्र, शिक्षक, पालक यांच्याशी वाटणे हा … Continue reading  संपादकीय जुलै २०२५ 

पुण्यातल्या दुर्दैवी वैद्यकीय घटनेच्या निमित्ताने… एक अत्यवस्थ रुग्ण रुग्णालयात दाखल झाला आहे.  त्याच्याजवळ उपचारासाठी अजिबात पैसे नाहीत. पुढे काय?  येथे रुग्णालय म्हटले की त्याचे महत्त्वाचे दोन प्रकार : शासकीय व खासगी.   शासकीय रुग्णालयाबाबत पैशांचा काहीच प्रश्न येत नाही कारण तेथे केले जाणारे सर्व उपचार हे मोफत असतात.  या दोन्ही प्रकारच्या रुग्णालयांचे सर्वसाधारणपणे तीन स्तर असतात : छोटी, मध्यम व संस्थात्मक रुग्णालये. खाटांची संख्या व उपलब्ध … Continue reading संपादकीय : मे  २०२५ 

रोखठोक भाषण  संपले…  बीबीसी (ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन) ही जगातील सर्वात प्रतिष्ठित आणि प्रभावशाली सार्वजनिक सेवा प्रसारण  संस्था आहे. १८ ऑक्टोबर १९२२ साली या संस्थेची स्थापना झाली. ती एक स्वायत्त संस्था आहे.  गेली अनेक  दशके बीबीसीने निष्पक्ष आणि उच्च दर्जाचे कार्यक्रम, बातम्या आणि माहिती देऊन जगभरातील लोकांचा विश्वास संपादन केला आहे. मात्र, अलीकडच्या काळात बीबीसीला अंदाजपत्रकीय तरतुदीत घट आणि आर्थिक आव्हानांचा सामना करावा लागत आहे. या … Continue reading  संपादकीय एप्रिल २०२५ 

दोन जास्त ९८ नंबरी भाषण प्रतिवर्षी अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या वतीने घेतले जाणारे साहित्य संमेलन हे वेगवेगळ्या कारणाने चर्चेत असते. मुळात अशा संमेलनाची गरज आहे का आणि असल्यास त्याचा अध्यक्ष कसा निवडला जावा व या अध्यक्षाचे मराठी साहित्य विषयातले नेमके स्थान काय हे चर्चेचे काही मुद्दे. या वेळी हे संमेलन नवी दिल्ली येथे भरले आणि त्याच्या अध्यक्षपदी तारा भवाळकर यांची निवड झाली. तारा भवाळकर … Continue reading संपादकीय मार्च  २०२५ 

खरेच शहाणपणाचे मोजमाप होऊ शकते का ? शहाणपण ही शास्त्रीय संकल्पना आहे का पोकळ तात्त्विक चर्चेचा एक विषय? हुशारी आणि शहाणपण एकच आहेत का त्यांत काही फरक आहे? शहाणी माणसं हुशार असतात परंतु सर्व हुशार माणसे शहाणी असतातच असे नाही. वयपरत्वे शहाणपण वाढते असे म्हणतात; परंतु हुशारी तर वयानुसार कमी कमी व्हायला लागते; मग या दोन परस्परविरोधी गोष्टींचा खुलासा कसा करायचा? अनेक प्रश्न आहेत खरे!खरेतर … Continue reading संपादकीय : मोजमाप शहाणपणाचे, सुज्ञपणाचे!

पुद्दुचेरीची ही दुसरी भेट. पुद्दुचेरीपेक्षा पॉंडिचेरी हा शब्द अजूनही थोडासा जवळचा वाटतो.  आमच्या शालेय पुस्तकांत तो शब्द असाच लिहिला जायचा  हेच त्याचे प्रबळ कारण असावे.   एक केंद्रशासित प्रदेश आणि योगी अरविंद व माताजी  यांच्याशी निगडित हा प्रदेश. अरविंदांविषयी  विशेष  कुतूहल असण्याची विविध कारणे आहेत.  घोडेस्वारीची परीक्षा न दिल्यामुळे त्यांचे अपूर्ण राहिलेले  आय. ए.  एस., भारतीय राजकारणातील एक आदरणीय व्यक्तिमत्त्व,  भारतीय स्वातंत्र्यसंग्रामात सशस्त्र संघर्षात घेतलेला भाग … Continue reading संपादकीय : स्वप्न ते वास्तव

ब्रिटनच्या मुदतपूर्व निवडणुकीची घोषणा झाली त्या वेळी योगायोगाने आम्ही लंडनमध्ये होतो.  कसलीही लिखित घटना नसताना चालणाऱ्या या आगळ्यावेगळ्या लोकशाहीबद्दल मनात कुतूहल होतेच. मजूर पक्षाचे नेते व आताचे पंतप्रधान सर किर  स्टारमर यांनी या निवडणुकीसाठी मजूर पक्षाच्या प्रचार मोहिमेचा आरंभ केला.  ती सभा  बीबीसीवरून पाहता आली.  वक्तृत्व फारसे प्रभावी नसले तरी अत्यंत शांतपणे, संयतपणे ते बोलत होते. बोलण्यामागे काहीतरी विचार आहे आणि आपल्यावर असलेल्या जबाबदारीची जाण … Continue reading संपादकीय : शितावरून भाताची परीक्षा