‘मूर्तिमंत मराठीप्रेम’ या दोन शब्दांत ज्यांचे अवघे जीवन सामावलेले होते त्या यास्मिन शेख यांनी  सोमवार, २४ ऑगस्ट रोजी सकाळी नऊ वाजता वयाच्या एकशेएकाव्या वर्षी पुण्यात शेवटचा श्वास घेतला. वयाचा विचार करता अनपेक्षित नसले तरी त्यांचे निधन हे जिवाला चटका लावणारे होते. त्याच दिवशी दुपारी तीन वाजता बाणेर येथील विद्युतदाहिनीत जेव्हा त्यांचा देह शेवटचा दृष्टीआड झाला तेव्हा एक विलक्षण रितेपण मनात दाटून आले. कसेबसे स्वतःला आवरत, … Continue reading यास्मिन शेख : चिरतरुण भाषायोगिनी

  डावीकडून उजवीकडे :  विनोद शिरसाठ, सतीश बागल, भानू काळे, नीती बडवे व सानिया कर्णिक.  रविवार, १९ जुलै २०२६. पुण्यातील एस एम जोशी सोशालिस्ट फौंडेशनचे सभागृह. संध्याकाळी सहाची वेळ. बरीच गर्दी जमली होती. निमित्त होते ‘चीन भेटीतील भाषणे’ या सानिया कर्णिक यांनी अनुवादिद केलेल्या आणि साधना प्रकाशनाने प्रकाशित केलेल्या पुस्तकाचे प्रकाशन. मराठी वाचकांची संख्या घटत चालली आहे असे अलीकडे नेहमीच म्हटले जाते पण तसे जरी असले … Continue reading चीन आणि रवींद्रनाथ : एका अनुबंधाचा शोध

शुक्रवार, ७ मार्च २०२५ रोजी मी गोव्यात पाऊल ठेवले ती माझी तेथील अगदी अलीकडची भेट. तिला निमित्त होते जवळचे स्नेही दत्ता दामोदर नाईक यांच्या सत्तराव्या वाढदिवसाचे. त्याच्या जोडीने गोव्यात थोडेफार भटकावे, काय-काय बदलले आहे ते बघावे हा माझा विचार. जिथे मी उतरलो तो मोपा विमानतळ हाच एक मोठा बदल होता. जेमतेम दोन वर्षांपूर्वी तो सुरू झाला होता. मोपा हे गावाचे नाव आणि प्रत्यक्ष विमानतळाला नाव दिले … Continue reading गोंयपण – थोडे टिकलेले, थोडे हरवलेले!

    सुरत ते वडोदरा अंतर साधारण दीडशे किलोमीटर आहे पण रस्ता खूप चांगला असल्याने आम्हाला ते अडीच-तीन तासांत कापता आले. पूर्वी या शहराला आपण मराठीत बडोदे म्हणायचो किंवा इंग्रजीत बरोडा म्हणायचे पण त्यालाच १९७४ साली वडोदरा हे शहराचे मूळ नाव परत एकदा दिले गेले. या शहरात पूर्वी बरेच वटवृक्ष होते आणि त्यावरून वडोदरा हे नाव पडले होते असे म्हणतात. पण अजूनही बऱ्याच लोकांच्या तोंडी बडोदे किंवा … Continue reading गुजरातेतील पुणे – वडोदरा

 बेंगळुरूमध्ये प्रवाशांनी बघण्यासारखे खूप काही आहे; अशा कांही आगळ्यावेगळ्या जागांविषयी लिहिण्यासारखेही खूप काही आहे.   उदाहरणार्थ : इंटरनॅशनल आयटी पार्कमुळे आणि वर्षातील चार महिने जिथे सत्यसाईबाबा वास्तव्य करीत त्या त्यांच्या भव्य आश्रमामुळे प्रसिद्ध असलेले उच्चभ्रू व्हाइटफिल्ड. तेथील एका लॉजमध्ये होणाऱ्या वीकएंड पार्ट्यांना सव्वाशे वर्षांपूर्वी बंगळुरूमधे राहणारा तरुण विन्स्टन चर्चिल जात असे! ज्या क्लबचे चर्चिल आजही चौदा रुपये ‘देणे’ लागतो तो खानदानी वैभव मिरवणारा बंगलोर क्लब … Continue reading भटकंतीत दिसलेली बेंगळुरूची झलक

विस्मृतीत गेलेले मोती    पहिले मराठी पुस्तक १८०५ साली प्रकाशित झाले. सुरुवातीला खूप कमी असलेला पुस्तकप्रकाशनांचा ओघ यथावकाश खूप विस्तारत गेला. सध्या एका अंदाजानुसार मराठीत दरवर्षी चार ते पाच हजार पुस्तके प्रकाशित होतात. आजवर प्रकाशित झालेल्या पुस्तकांची एकूण संख्या प्रचंडच असणार. त्यांपैकी बहुसंख्य पुस्तके सुमार दर्जाचीच असतात आणि साहजिकच लगेच विस्मरणात जातात; त्यात वावगे काहीच नाही. काही पुस्तके त्या-त्या विशिष्ट काळात बऱ्यापैकी गाजलेली असतात, पण काळाच्या … Continue reading दुर्लक्षित पुस्तके

   प्रत्येक प्रांतात कुठल्या ना कुठल्या श्रेष्ठ विभूती होऊन गेलेल्या असतात आणि त्यांचा सार्थ अभिमान तेथील जनतेला असतो. त्यात काहीच गैर नाही. ‘यांची तेजस्वी परंपरा म्हणजे मी’ ही जाणीव कुठल्याही समाजात एक अस्मिता निर्माण करते आणि समाजाच्या सांस्कृतिक घडणीसाठी तशी सामूहिक अस्मिता आवश्यकही असते. म्हणूनच एखादा प्रांत नीट समजून घेण्यासाठी तेथील लोकांच्या अस्मितेचे विषयही समजून घेणे उपयुक्त असते. ओडिशाचा असा एक मानबिंदू म्हणजे बिजू पटनाईक. … Continue reading बिजू पटनाईक : आधुनिक ओडिशाचे एक मानबिंदू

  मराठीप्रेमाचा मूर्तिमंत आविष्कार असे ज्यांचे वर्णन करता येईल त्या प्रा. यास्मिन शेख यांनी शनिवार, २१ जून २०२५ रोजी वयाच्या एकशेएकाव्या वर्षात पदार्पण केले. त्या निमित्ताने त्या संध्याकाळी त्यांचा पुण्यात महाराष्ट्र ज्ञान महामंडळाच्या सभागृहात अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाचे अध्यक्ष प्रा.मिलिंद जोशी यांच्या हस्ते झालेला सत्कार हा सर्वच उपस्थितांच्या स्मरणात दीर्घकाळ राहील. या हृद्य समारंभास यास्मिन शेख यांच्या कन्या प्रा. रुमा बावीकर, आता ज्येष्ठ नागरिक असलेले … Continue reading  वैयाकरणी प्रा.यास्मिन शेख – शंभर नाबाद! 

         ॲडव्होकेट रावसाहेब शिंदे यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांचे कुटुंबीय एक विशेष स्मरणिका १० जून रोजी प्रकाशित करत आहेत ही अतिशय समाधानाची गोष्ट आहे. कारण ज्या मूल्यांकरिता रावसाहेब आयुष्यभर अविश्रांत झटले त्यांचे स्मरण ठेवणे हे आजच्या समाजाला अतिशय आवश्यक आहे.     एक ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसेनानी, प्रगतिशील शेतकरी व दूधउत्पादक, ध्येयवादी वकील, रयत शिक्षण संस्थेचे कार्याध्यक्ष, इंडियन लॉ सोसायटीचे अध्यक्ष, विचारवंत, वक्ते आणि लेखक अशा विविध रुपांनी रावसाहेब समाजाला परिचित … Continue reading समाजासाठी आयुष्यभर तेवत राहिलेला एक नंदादीप

तमिळनाडूमधील प्रवासाबद्दल बरेच लिहून झाले पण एक घटना मात्र लिहायची राहूनच गेली होती. इ-अंतर्नादच्या या मे महिन्याच्या अंकासाठी ती लिहावी असे वाटले. सुदैवाने संपादक अनिल जोशी यांनादेखील ती कल्पना आवडली.    एका शनिवारी संध्याकाळी चेन्नई येथील प्रसिद्ध महाराष्ट्र मंडळात माझी मुलाखत ठेवलेली होती. ‘बदलता भारत’ हा विषय होता. अनिल जोशी स्वतःच मुलाखत घेणार होते आणि त्यांनी पूर्वीच प्रश्न काढले होते, त्यावर आमची चर्चाही झाली होती. त्यामुळे … Continue reading एक संध्याकाळ : चेन्नईतील महाराष्ट्र मंडळात