स्किझोफ्रेनिया आणि लग्न  मागील दोन लेखांमधून आपण स्किझोफ्रेनिया या मानसिक आजाराची, त्यावरील उपचारांची माहिती घेतली. त्याच प्रमाणे नियमित उपचार घेणारे रुग्ण आणि काही कारणांनी उपचार अर्धवट घेतलेले रुग्ण यांचे अनुभव बघितले. या लेखामध्ये मी स्किझोफ्रेनिया या आजाराच्या रुग्णांना आणि त्यांच्या घरच्यांना सतावणाऱ्या एका अतिशय महत्त्वाच्या विषयावर थोडक्यात लिहिणार आहे. स्किझोफ्रेनिया हा आजार असणाऱ्या रुग्णांचे लग्न हा सध्याचा एक गंभीर प्रश्न आहे.  मागील लेखात मी सांगितलंच … Continue reading मन वढाय वढाय भाग ८ 

स्किझोफ्रेनिया भाग २ गोष्ट लखू आणि रेखाची. मागील भागामध्ये आपण स्किझोफ्रेनिया या गंभीर आणि प्रदीर्घ आजाराची माहिती घेतली आणि प्रातिनिधिक स्वरूपातील एका रुग्णाची कथादेखील वाचली. आज मी तुम्हांला तीन वेगवेगळ्या रुग्णांच्या गोष्टी सांगणार आहे. लखूपासून आपण सुरुवात करू या. लखू  पंढरपूरजवळच्या एका वस्ती-वजा खेडेगावात लखूचे कुटुंब राहत होते. लखू, त्याचा मोठा भाऊ आणि आई-वडील. त्याच्या दोन्ही  बहिणी लग्न होऊन आपापल्या संसारांत व्यग्र होत्या. लखूच्या आईला … Continue reading मन वढाय वढाय :भाग ७ 

स्किझोफ्रेनिया – भास ,भ्रम आणि भीतीचं त्रिकूट  आजचा विषय आहे स्किझोफ्रेनिया. आतापर्यंत आपण जे लेख वाचले ते चिंतारोग, नैराश्य या Neurosis या प्रकारात मोडणारे होते; म्हणजेच मानसिक आजार असला तरी त्या व्यक्तीची सारासार विवेकबुद्धी, निर्णयक्षमता इत्यादी गोष्टी शाबूत असतात. परंतु मानसिक आजारांमधील दुसरा प्रकार म्हणजे Psychosis – यामध्ये रुग्णाचे मानसिक संतुलन बिघडते, योग्य-अयोग्य असा सारासार विचार करता येत नाही.  यातील प्रमुख आजार म्हणजे स्किझोफ्रेनिया. याला … Continue reading मन वढाय वढाय : भाग ६  वा

महिलांचे मानसिक आरोग्य भारतीय संस्कृतीमध्ये ऐश्वर्य देणारी श्रीलक्ष्मी , बुद्धिदेवता सरस्वती आणि आदिशक्ती पार्वती या सर्व स्त्रीदेवता आहेत. म्हणजेच एकीकडे दगडातील स्त्रीला आपण देवत्व प्रदान करतो पण आपल्या आजूबाजूला असणाऱ्या जिवंत स्त्रीला मात्र आपण दुय्यम ठरवतो, तिच्यावर अनन्वित अत्याचार करतो.आज महिलांचे मानसिक आरोग्य याविषयी लिहिताना ‘तिच्या ‘आयुष्यातील टप्पे आणि तिचे मानसिक आरोग्य यांच्यातील परस्पर संबंध आपण बघणार आहोत. भारतात एकूणच मानसिक आरोग्याबद्दल फारशी जागरुकता नाही … Continue reading मन वढाय वढाय भाग ४ 

डिप्रेशन – नैराश्य गेल्या काही वर्षांपासून प्रगतीचा वेग सैराट झाला आणि आपल्या आयुष्यातील सगळ्याच गोष्टींचा वेग बेफाम वाढला. शाळकरी मुलांपासून ते प्रौढ व्यक्तींपर्यंत सगळ्यांच्याच तोंडी स्पर्धा, टेंशन असे शब्द परवलीचे झाले आहेत. धावाधाव फक्त शरीराची न राहता मनाचीसुद्धा होते आणि त्याबरोबर कुचंबणाही होते. बदलती जीवनशैली राहणीमान यांमुळे मधुमेह, उच्चरक्तदाब यांसारख्या जशा शारीरिक व्याधी जडतात तसेच चिंता, नैराश्य, ओसीडी असे विविध मानसिक आजारही जडतात. त्यांपैकी नैराश्य … Continue reading मन वढाय वढाय : भाग ३

चिंता रोग…मनात उसळलेली दंगल माझ्या पहिल्या लेखाला सर्वांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला त्याबद्दल खूप धन्यवाद. मानसिक आजारांची ओळख तर आपली झालीच आहे. सध्या परीक्षांचा काळ असल्यामुळे  यावेळी  चिंतारोग म्हणजेच स्ट्रेस हा विषय घेत आहे. “डॉक्टर मला खूप अस्वस्थ वाटतंय; काही सुचतच नाही; खूप टेंशन आलंय.” साधारणपणे ४५ वर्षे वयाचे जोशीकाका त्यांच्या पत्नीसोबत माझ्यासमोर बसले होते. सतत सुस्कारे सोडत होते. कपाळावर आठ्या डोळ्यांवर ताण स्पष्ट दिसत होता. … Continue reading मन वढाय वढाय : लेख २ रा

गैरसमजांच्या विळख्यात मानसशास्त्र सायकीॲट्री म्हणजेच मनोविकृती आणि मानसशास्त्र!  ही एक अतिपुरातन काळापासून अभ्यासली गेलेली पण इतर वैद्यकीय शाखांपेक्षा उशिरा उदयास आलेली वेगळीच वैद्यकीय शाखा. अज्ञान, अंधश्रद्धा, गैरसमज आणि कुतूहल यांसारख्या संमिश्र गोष्टींचे घट्ट वेढे या शाखेभोवती आहेत ज्यामुळे दिवसेंदिवस मानसिक आजारांचे प्रमाण वाढत चालले आहे. मुळातच माणसाचं मन हा हजारो वर्षांपासून अभ्यासला जाणारा एक क्लिष्ट विषय आहे. या मनामुळेच माणूस हा प्राणी इतर प्राण्यांहून वेगळा … Continue reading मन वढाय वढाय(१)